敬語

สวัสดีค่ะ สัปดาห์นี้วิชา app jp ling ได้เชิญวิทยากรพิเศษมาจากประเทศญี่ปุ่น เพื่อให้ความรู้แก่พวกเราในเรื่องของ敬語หรือคำสุภาพนั่นเอง

พูดถึง敬語แล้ว ถือว่าเป็นเอกลักษณ์อีกอย่างหนึ่งของภาษาาญี่ปุ่นเลยก็ว่าได้ ตอนที่เรียนเรื่อง敬語แรกๆ เชื่อว่าหลายคนคงมีงง มีมึนกันบ้างไม่มากก็น้อย นี่ขนาดว่าเรียนภาษาญี่ปุ่นมานานกว่า6ปีแล้ว บอกตามตรงเลยว่าไม่มีความมั่นใจเลยสักนิดเวลาต้องใช้敬語 อะไรก็ไม่รู้ยุบยับไปหมดทั้งคำยกย่อง คำถ่อมตน หลายครั้งที่สมองยังประมวลผลไม่ทันด้วยว่าต้องพูดอะไร ก็เล่นเอาง่ายๆโดยการใช้รูปますเอาก็แล้วกัน! เลี่ยงได้ก็เลี่ยงสุดฤทธิ์เลยก็ว่าได้ แต่ว่า! มันมั่ยดั้ยยย ในภาษาญี่ปุ่น敬語เป็นสิ่งที่พบเจอได้ทั่วไป ช่วยทำให้คำพูดของเราดูดีมีระดับ มีความเป็นทางการมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะในการทำงาน ทำธุรกิจที่ต้องพบปะคู่ค้าหรือหัวหน้างาน การใช้敬語ก็ถือเป็นวิธีการแสดงความเคารพอีกฝ่ายเช่นกัน ดังนั้น เราจึงควรหัดใช้敬語ให้มากขึ้น

ปัญหาของการเรียน敬語ที่เราประสบมาเลยก็คือ เราไม่รู้ว่าสถานกาณ์นี้ควรใช้คำยกย่องหรือคำถ่อมตัว คิดว่าหลายคนก็คงเคยประสบเหมือนกัน ตัวอย่างเช่นเวลาคุยกับอาจารย์ประโยคไหนต้องยกย่อง ประโยคไหนต้องถ่อมตัว สำหรับเราถือเป็นปัญหาโลกแตกมาก ๆ แต่ปัญหาเหล่านี้จะหมดไป เพราะวิทยากรที่ได้เชิญมาคาบนี้ ได้ให้ความกระจ่างกับเราดังนี้

敬語活用形สามารถแบ่งได้เป็น6 รูปแบบ ดังนี้

	丁寧形(รูปสุภาพ)	普通形(รูปธรรมดา)
尊敬形(รูปยกย่อง)	お〜になります/(ら)れます	お〜にお〜になる/(ら)れる
基本形(รูปพื้นฐาน)	〜ます	〜
謙譲形(รูปถ่อมตัว)	お〜します	お〜する

ตัวอย่างเช่น

お待ちになります=尊敬丁寧形　รูปยกย่องแบบสุภาพ

お会いします＝謙譲丁寧形รูปถ่อมตนแบบสุภาพ

召し上がった=尊敬普通形รูปยกย่องแบบธรรมดา

จากภาพ

尊敬形 ใช้แสดงความเคารพต่อผู้กระทำ

謙譲形　ใช้แสดงความเคารพต่อผู้รับการกระทำ

丁寧形ใช้แสดงความเคารพต่อผู้ฟัง

สมมติสถานกาณ์ว่า　เราจะบอกเพื่อนว่า ฉันจะให้หนังสือกับA先生

 私はＡ先生に本をさしあげる。

さしあげるเป็น 謙譲普通形　ที่ใช้แบบนี้ก็เพราะ A先生เป็นผู้รับการกระทำหรืออีกแง่หนึ่งคือผู้กระทำก็คือ私 เราจึงใช้謙譲形แสดงความเคารพ และที่ใช้เป็น普通形 เพราะเรากำลังคุยอยู่กับเพื่อน จึงไม่มีความจำเป็นต้องใช้ภาษาสุภาพ

เราจะบอก B先生ว่าA先生ทานข้าวแล้ว

A先生はご飯を召し上がりました。

召し上がりましたเป็น尊敬丁寧形　ที่ใช้เช่นนี้ เพราะว่า เรากำลังพูดถึงA先生ที่เป็นผู้กระทำของประโยค A先生และใช้丁寧形ลงท้ายเพื่อแสดงความเคารพต่อB先生อีกทอดหนึ่ง

ดังนั้นจะเห็นถึงความพิเศษของ敬語ว่าสามารถแสดงความเคารพต่อบุคคล2คนได้ภายในคำเดียวกัน

นอกจากนี้ยังมี敬語บางตัวที่ไม่สามารถใช้ได้แม้จะถูกต้องตามหลักไวยากรณ์ก็ตาม

ในข้อ1.ถูกต้องตามหลักการการผันกริยาให้เป็น敬語 แต่敬語ของ知るมีรูป規則形อยู่แล้ว ก็คือ　存じる

ในข้อที่2การใช้歩くในรูปถ่อมตัวนั้นแปลก เพราะกริยาเดิน เป็นกริยาที่ไม่มีผู้รับการกระทำนั้น กล่าวคือการเดินของตัวเราเองไม่ได้ส่งผลต่อผู้อื่น จึงไม่มีผู้ที่ต้องแสดงความถ่อมตัวด้วย แต่お歩きになるสามารถใช้ได้ถูกต้อง เพราะเราใช้ยกย่องผู้กระทำกริยาเดินได้

ในข้อ3ที่รูป普通形ผิด เพราะรูปธรรมดาไม่มีความสัมพันธ์กับผู้ฟัง เช่น 今から参ります。ใช้รูปสุภาพได้ เพราะใช้รูปสุภาพแสดงความเคารพ行先หรือก็คือสถานที่ที่อีกฝ่ายอยู่ได้ แต่参るไม่ได้ เพราะคนที่ไปก็คือตัวเราเอง ไม่เกี่ยวกับคนอื่น จึงไม่จำเป็นต้องใช้รูปถ่อมตัวด้วยซ้ำ

จากคลาสในวันนี้ก็ทำให้เราได้ความรู้เกี่ยวกับการใช้敬語 ที่เป็นประโยชน์มาก ๆ หลาย ๆ เรื่องที่เคยงง เคยสงสัยก็ได้รับคำตอบ หวังว่าจะมีการเรียนการสอนแบบนี้อีกในครั้งต่อ ๆไป

วันนี้ก็ขอจบไว้เพียงเท่านี้ก่อน

では、また今後ね。